Artroskopi
Nedir?
Artroskopi kelimesi, Yunancadan gelen Arthro (eklem) ve Scopein (bakmak) kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur, ‘Eklem içine bakmak’ anlamına gelir. Artroskopi, çok küçük kesilerden bir kameranın ucundaki fiber optik sisteminin eklem içine yerleştirilmesiyle yapılan minimal invazif cerrahi tekniğin ismidir ve cerrahi kesiler genelde gömlek düğmesinin iliği boyutundadır. Eklem içine yerleştirilen ışıklı fiber optik sistem, 5 mm çapındaki bir kılıfın içinden geçerek ekleme girer. Fiber optik sistem ve kamera ile elde edilen görüntü yüksek çözünürlükteki video monitör sistemine aktarılır.
Neden/Ne zaman ihtiyaç duyarız?
Artroskopi iki temel nedenle yapılır. Bunlardan birincisi eklem boşluklarını görüntüleyip tanı koymak için yapılmakta ve tanısal artroskopi olarak adlandırılmaktadır. İkincisi ise girişimsel artroskopidir, eklem içerisindeki ya da eklem ve tendon çevresindeki patolojileri tedavi etmek amacıyla yapılır.
Tanısal artroskopi, radyolojik görüntüleme yöntemlerinin (röntgen, bilgisayarlı tomografi, MR) yetersiz kaldığı durumlarda yapılan artroskopidir, ancak son yıllarda radyolojijk tekniklerin gelişmesi ile girişim sayısı oldukça azalmıştır.
Girişimsel artroskopi, eklemiçerisindeki patolojilerin tedavisi için yapılan artroskopik cerrahiye denir. En çok diz, omuz, kalça, dirsek, ayak bileği ve el bileği eklemlerine uygulanır. Yaygın girişimsel artoskopik cerrahi nedenleri:
- Diz ekleminde artroskopik olarak menisküs yırtıklarının temizlenmesi ve tamiri başta olmak üzere kıkırdak bozukluklarının müdahalesi ve bağ yırtıklarının tamiri yapılabilir.
- Omuz ekleminde artroskopik olarak rototar manşet yırtığı tamiri, bankart tamiri, SLAP onarımı gibi cerrahi tedaviler yapılabilir.
- Kalça ekleminde artroskopik olarak labrum yırtıklarının temizliği ve tamiri yapılabilir.
- Dirsek ekleminde tenisçi dirseği tedavisi, serbest kıkırdak ve kemik parçalarının çıkartılması ve sert dirseklerde gevşetme prosedürü yapılabilir.
- Ayak bileği ekleminde kıkırdak defektlerinin temizlenmesi ve tamiri, bağların gevşetilmesi yapılabilir.
- El bileği ekleminde serbest kıkırdak parçalarının çıkartılması, TFCC yırtığı tamiri yapılabilir.
Ayrıca artroskopik teknik kullanarak eklem boşluğu olmayan bölgelerde bazı tendon ya da fasyalara müdahale edilebilir.
Hazırlık aşaması…
Doktorunuz artroskopik cerrahiyi planlarken anestezist ve eşlik eden başka rahatsızlıklarınızla ilgili hekim/hekimlerin konsültasyonu, diğer bir ifadeyle görüşlerini alır. Yaş, boy, kilo, yaşam koşulları gibi ölçütlere hasta beklentileri eklenerek ameliyat planınız oluşturulur. Çünkü ameliyat öncesi doğru verilerle yapılan planlama, cerrahi sonrası iyileşme sürecinde büyük önem taşımaktadır. Burada en önemli kriter plana harfiyen uymanız gerektiğidir.
Ameliyat sonrası süreç…
Artroskopik cerrahi sonrası hasta çoğunlukla bir gece hastanede kalır. Ameliyattan sonraki sabah ilk pansumanı yapılır. Yapılan cerrahiye uygun koruyucu önlemeler ve egzersiz programları eğitimi verilerek hasta taburcu edilir. Kişiden kişiye değişmekle birlikte yara iyileşmesi 7-10 gün arasındadır.
Açık cerrahiye göre avantajları nelerdir?
Artroskopik eklem cerrahilerinin tercih sebebi, açık cerrahiye göre bazı avantajları olmasıdır. Bu avantajların başında çok küçük kesiler ile yapıldığı için ameliyattan sonraki dönemde çok kısa yara iyileşme süreci yaşanmaktadır. Eklem çevresinde büyük kesiler ve açık cerrahideki gibi fazla katlar kaldırılıp tekrar dikilmediğinden eklem çevresinde yapışıklığa bağlı hareket kısıtlılığı gelişmez. Ameliyat sonrası rehabilitasyon ve günlük yaşantıya dönüş çok hızlı olabilmektedir. Ayrıca bazı durumlarda hasta ameliyattan sonra aynı gün evine dönebilmektedir.
Komplikasyonlar…
Bütün ameliyatlarda olduğu gibi bu operasyon da fayda sağladığı gibi risk de taşımaktadır. Nadir olmakla birlikte olası komplikasyonlar: Enfeksiyon, DVT (Derin Ven Trombozu), aşırı şişme/kanama, damar-sinir hasarı ve son olarak prosedür sırasında oluşabilecek alet kırılması olarak sıralanabilir. Ancak bu komplikasyonlar tüm artroskopik cerrahilerin %1’den azında oluşmaktadır.
